Opleiding Radiologie

Algemeen

Vanaf 1 juli 2015 is de geïntegreerde opleiding (nucleaire geneeskunde en radiologie) van start gegaan. De nieuwe, competentiegerichte opleiding is ook wel bekend als de Corona opleiding (Commissie Opleidingsintegratie RadiOlogie – NucleAire geneeskunde). Er is gekozen voor radioloog als naamgeving voor de nieuwe specialist 2020. Het is internationaal bekend en praktisch. De afgelopen jaren is hard gewerkt aan het nieuwe Opleidingsplan RAdiologie en Nucleaire GEneeskunde (ORANGE), waarvan het doel is geweest om beter aan te sluiten bij de praktijk en de jonge radiologen hiermee beter voor te bereiden op de toekomst binnen ons vak. Met het LOP ORANGE sluiten we aan bij de Strategische visie van de NVvR, waarbij we de 4 ABCD-rollen hebben geintegreerd. Ook biedt ORANGE de aios meer ruimte voor flexibiliteit en eigen regie en zijn er meer combinatiemogelijkheden van differentiaties. Een differentiatie is een aandachtsgebied dat de aios kiest om hem of haar voor te bereiden op een carriere, waarin een belangrijk deel van zijn of haar tijd aan de betreffende differentiatie wordt besteed. Alle aios die vanaf 1 januari 2023 zijn gestart met de opleiding worden opgeleid volgens opleidingsplan ORANGE.

Opbouw van de opleiding Radiologie en de 4 ABCD-rollen van de radioloog

In de Handreiking implementatie ORANGE worden de opbouw van de opleiding en de 4 ABCD-rollen van de radioloog beschreven. Tevens biedt de handreiking een overzicht van de belangrijkste aanpassingen in ORANGE in vergelijking met het vorige opleidingsplan Corona.
Klik hier voor het complete opleidingsplan ORANGE.

Fellowship

Een opleiding waarbij een erkende radioloog voor een vastgestelde deeltijd gedurende 2 jaar zich verder kan specialiseren in een differentiatie. Indien het fellowship aansluit op dezelfde differentiatie wordt het fellowship in principe een jaar korter.

Opleidings- en onderwijsregio’s (OOR)

De OOR is een regionaal netwerk dat bestaat uit een UMC en opleidingsziekenhuizen die onderling samenwerken ten behoeve van het (continuüm tussen het) initiële geneeskunde onderwijs en de medisch specialistische vervolgopleidingen. De opleiding
Radiologie is te volgen in een opleidingsafdeling van een van de 7 verschillende Onderwijs en Opleidingsregio's (OOR):
OOR Amsterdam UMC: AMC, Spaarne Gasthuis Haarlem, OLVG, VUmc, NWZ Alkmaar, NKI-AvL (verdiepingsstages)
OOR Groningen: UMCG, Deventer ziekenhuizen, MST Enschede, ZGT Almelo, Isala Zwolle
OOR Leiden: LUMC, MC Haaglanden, HAGA
OOR Zuid Oost Nederland (ZON): MUMC Maastricht, Zuyderland MC Heerlen, Catharina Ziekenhuis Eindhoven
OOR Nijmegen: Radboud UMC Nijmegen, Jeroen Bosch Ziekenhuis, Rijnstate Arnhem
OOR Rotterdam: Erasmus MC, Albert Schweitzer Ziekenhuis Dordrecht, ETZ Tilburg, Maasstad ziekenhuis
OOR Utrecht: UMC Utrecht, St. Antonius Nieuwegein, Gelre Apeldoorn, Meander MC Amersfoort

Gedurende je opleiding is er een aantal vastgelegde onderwijsmomenten

Regionaal Cursorisch Onderwijs (RCO)
Sinds 2010 wordt er binnen de OOR regionaal cursorisch onderwijs (RCO), ook wel bekend als het blokonderwijs, gegeven voor de aios in de eerste jaren (basis) van de opleiding. Dit onderwijs is verplicht. Informatie over studiestof is te vinden in de studiegids.

Cursus Beeldvormende Technieken (BVT)
Alle aios volgen de basiscursus BVT-1 en de vervolgcursus BVT-2 als onderdeel van het programma van het regionaal cursorisch onderwijs. Het cursusprogramma BVT is ontwikkeld door de landelijke cursuscommisssie BVT, bestaande uit radiologen en (klinisch) fysici. De BVT-cursussen vinden per jaarcohort plaats en de opzet is vergelijkbaar met die van het regionaal cursorisch onderwijs. BVT-vragen maken onderdeel uit van de Voortgangstoets die 2x per jaar gehouden wordt.

Landelijk differentiantenonderwijs (LDO)
Gedurende de tweede helft van de opleiding beschikt de aios over een minimum van 18 verplichte landelijke onderwijsdagen. Het landelijk differentiantenonderwijs (LDO) is inmiddels voor alle differentiaties uitgerold. Naar gelang de duur van de differentiatie, blijven meer of minder onderwijsdagen over die naar eigen keuze kunnen worden ingezet. Daarnaast staat het iedere instelling vrij ook buiten deze dagen extra cursussen/onderwijs aan te bieden, ter ondersteuning van de verdieping of profilering. Het LDO sluit aan op het RCO en vindt dus plaats in de tweede helft van de opleiding van de aios. Het LDO wordt sinds 1 januari 2023 georganiseerd door het bureau van de NVvR.

Artificial Intelligence (AI)
Machine Learning en Artificiele Intelligentie zijn belangrijke onderwerpen in de radiologie en verdienen breed aandacht. Voor geïnteresseerden, die zich willen verdiepen in dit onderwerp vanuit praktisch radiologisch perspectief, is het soms moeilijk door de bomen het bos te zien. Om aan deze behoefte tegemoet te komen, heeft de commissie BVT een lijst AI resources samengesteld met artikelen, boeken en websites met educatief materiaal van hoge kwaliteit.

Sandwichcursus (SWC)
De sandwichcursus is een tweedaagse cursus die 3 keer per jaar wordt gehouden. Vooralsnog wordt de cursus in 2 blokken van 2 dagen gehouden (dinsdag/woensdag en donderdag/vrijdag). Elke cursus wordt georganiseerd door twee secties. De aios dient deel te nemen aan ten minste 4 sandwichcursusdagen. Het aantal sandwichcursusdagen kan binnen het totale aantal van 18 onderwijsdagen naar keuze worden aangevuld met extra sandwichcursusdagen.

Ziekenhuis
Het Heilig uur is de radiologische variant van het dagelijks rapport zoals in het Kaderbesluit CGS omschreven, en is een verplicht dagelijks onderwijsmoment voor alle aios Radiologie. Hierin worden van oudsher een of enkele korte casus (interactief) gepresenteerd uit de dagelijkse praktijk door aios of radiologen binnen een kleinschalig gezelschap. De voornaamste doelstellingen van het Heilig uur zijn het aan de aios overdragen van praktijkgerichte kennis en het overdragen van radiologische vaardigheden uit de dagelijkse praktijk. Het Heilig uur leent zich goed voor de presentatie van bijvoorbeeld Critically Appraised Topics (CAT). De KPB is een goede methode om de presenterende aios te beoordelen.

Juniorsectie
De juniorsectie organiseert daarnaast jaarlijks twee cursusdagen, in het voorjaar de Siemens aiosdag en in het najaar een aiosdag met wisselende sponsoren.

Toetsing
Twee keer per jaar worden alle aios door middel van de Voortgangstoets getoetst op hun kennis van alle facetten van de radiologie. Naast de landelijke toetsing ben je verplicht per jaar een minimaal aantal KPB’s (Korte Praktijk Beoordeling), OSATS (Objective Structured Assessment of Technical Skills), CAT’s (Critically Appraised Topic) en andere feedbackmomenten te verzamelen.

Stralingsbescherming
De basiscursus stralingshygiëne is verplicht voor elke aios en wordt jaarlijks in september in Leiden gehouden. Differentianten interventieradiologie of nucleaire geneeskunde en moleculaire radiologie moeten daarnaast nog een aanvullende cursus volgen, die periodiek zal worden georganiseerd. Het is de verantwoordelijkheid van de aios en de opleider om ervoor te zorgen dat alle noodzakelijke cursussen stralingshygiëne zijn gevolgd en het bijbehorende examen met goed gevolg is afgelegd voordat de opleiding voltooid is (C-formulier getekend wordt).

Wetenschappelijke bijeenkomsten (Radiologendagen) en congresbezoek
De NVvR en de NVNG hebben eigen wetenschappelijke bijeenkomsten voor alle leden van de wetenschappelijke verenigingen. De NVvR organiseert jaarlijks de Radiologendagen; een tweedaags congres met wisselende thema's. De NVNG organiseert jaarlijks twee Wetenschappelijke Ontmoetingen met wisselende thema's. De aios dient in de laatste 2 jaar van de opleiding ten minste eenmaal deel te nemen aan de Radiologendagen. Het aantal dagen (Radiologendagen of wetenschappelijke ontmoetingen) kan binnen het totale aantal onderwijsdagen van 18, naar keuze worden aangevuld met extra dagen. Verder neemt iedere aios gedurende de opleiding ten minste één keer deel aan een (internationaal) congres of symposium, bij voorkeur in het deelgebied van zijn verdieping.

Opleidingsvisitatie en evaluatiebezoeken

Alle opleidingsafdelingen radiologie moeten voor het verkrijgen van een 1e erkenning een opleidingsvisitatie ondergaan, waarin de kwaliteit van de opleiding (inclusief de differentiatie-opleidingen) wordt beoordeeld door de Plenaire VisitatieCommissie (PVC). Nadat een erkenning voor onbepaalde tijd is afgegeven volgt minimaal eens per 5 jaar een evaluatiebezoek om de kwaliteit van de opleiding te monitoren en te waarborgen.

Op de site van CGS vindt u alle relevante informatie en documenten: het Kaderbesluit, het Specifiek Besluit en het opleidingsplan ORANGE, het Competentieprofiel voor opleiders en supervisoren van een opleidingsgroep en een Modelinstructie aios/anios werkzaam in een zorginstelling. Ook het vorige opleidingsplan Corona is daar terug te vinden.