Van 28 september tot en met 4 oktober is het EU Screeningsweek, een initiatief van de Europese Commissie. De European Society of Radiology (ESR) grijpt deze week aan om de rol van de radioloog en radiologie onder de aandacht te brengen bij borst-, prostaat- en longkankerscreening en opsporing van hart- en vaatziekten.
Screening vraagt om een zorgvuldige afweging
Als NVvR hebben we recent een standpunt screening gepubliceerd. Screening gebeurt bij mensen zonder klachten. Daarom vraagt screening om een zorgvuldige afweging van gezondheidswinst tegen risico’s zoals overdiagnose, onnodige behandeling en belastend vervolgonderzoek. De NVvR steunt radiologische screening wanneer de effectiviteit is aangetoond, de voordelen opwegen tegen de nadelen en het programma doelmatig en uitvoerbaar is. Voldoende capaciteit, passende financiering en blijvende controle van kwaliteit en uitkomsten horen daar vanaf het begin bij.
De rol van beeldvorming
Welke aandoeningen in aanmerking komen voor screening en hoe die screening wordt ingericht, verschilt per land. In Nederland adviseert de Gezondheidsraad over screening via bevolkingsonderzoek. Beeldvorming kan daarbij een belangrijke rol spelen, afhankelijk van de aandoening en doelgroep. Bij borstkankerscreening is mammografie de basis van het bevolkingsonderzoek. De rol van beeldvorming bij screening verschilt per aandoening en doelgroep. Bij borstkankerscreening is mammografie de basis van het bevolkingsonderzoek, vanwege de lage stralingsdosis en toegankelijkheid. Voor vrouwen met zeer dicht borstweefsel wordt onderzocht hoe aanvullende beeldvorming, zoals MRI, kan worden ingezet. Bij vervolgonderzoek naar mogelijkheden voor screening naar prostaatkanker zal de inzet van MRI prostaat worden geëvalueerd. Ook voor mogelijke longkankerscreening is de inzet van een CT-scan met lage stralingsdosis een optie voor vroege detectie van longkanker bij mensen met een verhoogd risico. En wordt bij verdenking op hart- en vaatziekten steeds vaker, en meer laagdrempelig, een CT scan gemaakt. Deze CT scan, al dan niet met contrast, wordt ingezet ten behoeve van risicostratificatie van coronair lijden.
De Nederlandse situatie en houding ten opzichte van screening is duidelijk anders dan in veel andere Europese landen, maar is ook voor ons een actueel thema.
Lees meer over de Europese Screeningsweek en het NVvR-standpunt over screening.