Kunstmatige intelligentie (AI) staat volop in de maatschappelijke belangstelling. In een recente colomn in NRC reflecteert Robbert Dijkgraaf op de impact van AI op werk en met name dat van de radioloog, en wat het voor de samenleving betekent.
Hij haalt daarin de paradox van Jevons aan, waarbij een nieuwe technologie niet leidt tot minder maar tot meer werk, zoals wij dat als NVvR ook ervaren. Aansluitend maat hij de vergelijking met de centaur gemaakt, het mythische wezen dat half mens, half paard is, waarbij mens en machine (AI) samenwerken. Maar hoelang duurt het voordat de machine de mens overneemt? stelt hij als vraag. Dit is één van de redenen waarom er wisselend wordt gereageerd op zijn colomn. Aandacht voor ons mooie vak van radioloog van een buitenstaander is prettig, maar het (stereotype) beeld blijft hardnekkig.
Het idee dat algoritmen op korte termijn een groot deel van het diagnostisch werk zouden kunnen overnemen, blijft de kop op steken. Aansluitend maakt hij de De dagelijkse praktijk is echter genuanceerder. Binnen de radiologie worden AI-toepassingen al ingezet ter ondersteuning, bijvoorbeeld bij beeldanalyse en workflow-optimalisatie. Dit is nog maar een klein deel van het werk van de radioloog. Interpretatie van beelden vindt plaats binnen een klinische context, in samenhang met patiëntgegevens, voorgeschiedenis en multidisciplinair overleg. AI-toepassingen kunnen processen ondersteunen en soms versnellen, maar functioneren altijd binnen de kaders van professionele verantwoordelijkheid, kwaliteitsbewaking en patiëntveiligheid.
Implementatie van AI vraagt om zorgvuldige validatie, duidelijke afspraken over verantwoordelijkheid en voortdurende aandacht voor patiëntveiligheid. De NVvR zet zich actief in voor verantwoorde toepassing, kennisdeling en deskundigheidsbevordering. Het AIFI project is hier een voorbeeld van.
AI zal de radiologie blijven beïnvloeden, net als radiologie de inzet van AI beïnvloedt. Ook als AI in de (verre) toekomst meer van ons vak als radiologen gaat overnemen, zal het vak wat nu al bijna 125 jaar bestaat niet verdwijnen. Want zo is gebleken, en zien we steeds weer bevestigd, dat het vak radiologie verandert en vernieuwt. Dus hoe we als toekomstig radiologen zullen werken is niet geheel zeker, maar dat we innoveren wel. Op die manier blijven we ons op een betekenisvolle manier inzetten voor goede zorg.